Zuivelsector Kenia verliest onschuld

Er werd allang over gespeculeerd, maar nu lijkt het dan toch zover te zijn: de Keniaanse overheid lijkt serieus werk te maken van het aan banden leggen van de verkoop van rauwe melk. Per decreet heeft de Kenya Dairy Board, het overheidsorgaan voor toezicht en regulering van de zuivelsector, bevolen dat alleen verkoop van gepasteuriseerde melk en verpakte  zuivelproducten is toegestaan. In een land als Kenia waar slechts 35% van de jaarlijks geproduceerde 4,5 miljard kg melk wordt gepasteuriseerd en verwerkt betekent dit een enorme uitdaging voor de boeren en hun coöperaties. Klanten van Agriterra zoals Kiambaa Diary, Ndumberi Dairy en Mukurwe-ini Dairy verkopen een groot deel van hun productie als rauwe melk aan hotels, restaurants, scholen en rechtstreeks aan consumenten via – veelal- goedlopende milk shops. En wat te denken van de duizenden informele venters (“hawkers”) die melk rechtstreeks opkopen bij de boeren en van deur tot deur verkopen? Aangezien de coöperaties het eenvoudigst te controleren zijn, verwacht ik dat zij de eerste zijn die worden aangepakt. Om grip te krijgen op de informele venters zal de controle arm van de Dairy Board vooralsnog ontoereikend zijn denk ik.

Sommige coöperaties zijn al aan het voorsorteren op de nieuwe situatie. Zo is het business plan van boergenoteerd bedrijf Mukurwe-ini Dairy voor een pasteuriseer lijn al klaar, is de financiering daarvan zo goed als rond en zal naar verwachting op korte termijn worden begonnen met de bouw van de fabriek. Maar dat zal niet zonder slag of stoot gaan, want gevestigde zuivelbedrijven zoals marktleider Brookside Dairy  hebben natuurlijk een grote voorsprong en zullen het decreet aangrijpen om zoveel mogelijk van de rauwe melkproductie naar zich toe te trekken. Meer dan ooit zullen coöperaties er alles aan moeten doen om door dienstverlening op niveau, o.a. krediet, KI, voorlichting, hun leden aan zich te binden. Kansen liggen er ook zeer zeker. Zuivelbedrijven zoals Brookside en ook NKCC hebben per definitie weinig oog voor het belang van de boeren en investeren weinig in de ketenpartijen. Daar is zeker nog een wereld te winnen voor ondernemende coöperaties die boeren en burgers aan elkaar weet te binden. Ook kan ik me voorstellen dat samenwerking tussen informele venters en de cooperaties kansrijk is: Venters zetten een cooperatiepet op en zorgen via hun fijnmazig netwerk dat door de cooperatie gepasteuriseerde melk wordt verkocht in alle uithoeken, daar waar de gevestigde partijen niet of nauwelijks komen. Werk aan de winkel dus voor de zuivelcooperaties in Kenia en ook voor Agriterra! Al blijft natuurlijk wel de vraag in hoeverre de Keniaanse overheid bij machte is om op korte termijn ook daadwerkelijk grip te krijgen op de sector. Hoe dan ook, de economie van Kenia wordt volwassen en vroeg of laat is dat een realiteit waar ook de melkveehouders en de coöperaties haar draai in zullen moeten vinden.

Leave a Reply