Tag: governance

Coöperaties in Peru hebben horizon nodig

Gisteren uitgebreid gesproken via Skype met Bas Prins, “ onze man” in Peru. Sinds begin dit jaar is hij daar voor Agriterra gestationeerd als bedrijfseconomisch adviseur. Dat houdt in dat hij onze klanten, merendeel coöperaties, met raad en daad bij staat in het realiseren van hun ambities in coöperatief ondernemen. Prachtige baan! In korte tijd heeft hij daar een mooie klantenportfolio opgebouwd. Boeren in Peru zijn vooral in koffie en cacao sterk coöperatief georganiseerd, maar ook hoog in de Andes zijn mooie coöperatieve bedrijven te vinden, bijvoorbeeld van alpaca houders en quinoa (Andesgraan) producenten. Een aantal van onze klanten hebben met support van Agriterra een degelijk business plan gemaakt en de eerste handelsfinancieringen zitten er aan te komen. Dat ziet er dus goed uit.

Zonder uitzondering hebben al onze klanten grote ambities en grootse plannen. Niet zo gek, want zonder ambitie valt er voor het agribusiness team van Agriterra weinig te doen. Waar coöperaties in Peru ook in uitblinken is in de gebrekkige opbouw van eigen vermogen, ook wel bekend staand als het “ horizon probleem”. Daarbij is druk vanuit de leden groot om surplus uit te keren in vorm van nabetaling in plaats van kapitaalpositie van coöperatie te versterken. Het belang van “instant cash” blijkt voor veel leden voorrang te hebben boven noodzaak voor investeringen in de toekomst. Dat kan komen omdat veel boeren het doodgewoon niet breed hebben en het geld gewoon nodig hebben. Maar het zou ook kunnen duiden op gebrek aan vertrouwen in de coöperatie. “In hoeverre is mijn geld veilig in de coöperatie?” is wellicht een twijfel waar leden mee zitten. Een andere oorzaak zou kunnen zijn dat boeren zich vooral gebruiker en niet zozeer mede-eigenaars van de coöperatie voelen waarmee het belang van investeren minder groot is.

Wat de reden ook is, waarschijnlijk is het een combinatie van alle drie factoren, het feit dat boeren weinig geld in de coöperatie hebben zitten maakt ook dat er vaak geen sterke binding is met de coöperatie en men net zo makkelijk hun producten verkoopt aan derden wanneer deze een betere prijs betaald. Statutair zijn toegang, uittreding en wederzijdse verplichtingen in Peru vaak onvoldoende vastgelegd. Afdwingen door statutaire regels schiet dus tekort. Proportionele vermogensopbouw lijkt waarschijnlijk een betere strategie; zo gauw een boer zijn productie bij de coöperatie brengt wordt een percentage niet uitbetaald maar geregistreerd als inbreng van vermogen op naam. Een goede administratie is natuurlijk van groot belang hier omdat een lid altijd up-to-date moet kunnen zien wat zijn totale inbreng is geweest.

Dit zijn van die dilemma’s waar coöperaties van alle tijden in alle continenten mee worstelen. De ultieme oplossing bestaat niet, al blijft het zaak voor coöperaties om blijvend te investeren in ledenbinding. Dit kan door kapitaalopbouw, maar zeer zeker ook door een goed dienstenaanbod en door goede communicatie met en tussen leden. Making cooperatives bankable begint toch vooral met sterk commitment van leden, ook financieel. Komende zaterdag heeft Coopain Cabana haar ledenvergadering en zal dit punt hoog op de agenda staan.