Noodzaak tot krachtenbundeling voor zuivel in Kenia

Zuivel is weer big business in Kenia! In de jaren negentig zag het er allemaal nog heel somber uit. De markt werd geliberaliseerd en KCC, de grootste (coöperatieve) zuivelaar toentertijd, ging ten onder aan corruptie, wanbeleid en gebrek aan concurrentiekracht. De impact van het faillissement van KCC op de coöperaties, als belangrijkste aandeelhouder en leverancier, was enorm: velen legden het loodje en boeren waren als vanouds weer op zichzelf en de informele markt aangewezen voor de afzet van hun melk.

Het beeld in 2012 is totaal anders. Door de groeiende stedelijke middenklasse is er toenemende vraag (naar schatting 4% groei/jaar) naar zuivelproducten. Steeds meer verwerkers willen dan ook een aandeel in deze almaar uitdijende melkplas. Het marktaandeel van New KCC (de genationaliseerde opvolger van KCC) en Brookside tezamen is weliswaar nog steeds zo’n 65% maar brokkelt langzaam maar zeker af. Nestlé gaat aan de slag in Kenia en ook Sameer (sterk in zuivel in Uganda) heeft grote plannen. En dan te bedenken dat slechts een schamele 30% van de jaarlijkse 4,5 miljard liter geproduceerde melk wordt verwerkt. De rest wordt vers (onverwerkt) verkocht of is voor zelfconsumptie. Oftewel ” the only way is up” in Kenia als het gaat over zuivel.

Je zou zeggen dat er in deze groeimarkt ook volop kansen liggen voor boeren om een goede prijs te krijgen voor hun melk. Die liggen er ook zeker, maar worden nog onvoldoende benut door de boeren. Het merendeel van de coöperaties is eenvoudig genoeg te klein om echt een vuist te kunnen maken naar de opkopers, de zuivelfabrieken en ook naar de informele handelaren. Neem als voorbeeld Tulaga Dairy en Kitiri Dairy, beide Agriterra klanten en beide uit dezelfde regio. Om een idee te geven: Tulaga bulkt en verkoopt dagelijks zo’n 16.000 liter en Kitiri doet gemiddeld 7.000. Beide coöperaties dromen zoals zo vele anderen over pasteuriseren en verwerken en van hun eigen merk op de schappen van Nakumatt (zeg maar de AH van Kenia). En dit terwijl op een steenworp afstand de zuivelfabriek Kinangop Dairy de capaciteit van de fabriek bij lange niet weet niet te benutten. Samenwerken is mensenwerk en per definitie ingewikkeld, ook in een land als Kenia. Maar om van speelbal, spelmaker te worden in de Keniaanse zuivelsector, moeten boerenleiders en hun coöperaties over hun eigen schaduw stappen en de krachten bundelen. Met steeds in het achterhoofd, hoe kunnen we onze boeren een zo goed en constant mogelijke prijs geven voor hun melk? Dankzij de grote ervaring met fusietrajecten in de Nederlandse agribusiness is Agriterra in staat deze boeiende maar o zo complexe samenwerking- en fusietrajecten in Kenia te ondersteunen. Ook zo maakt Agriterra coöperaties bankabel!

Leave a Reply